De innerlijke criticus

Je staat voor de spiegel.
Of je ligt ’s nachts wakker.
Misschien heb je iets gezegd waar je spijt van hebt.
En nog vóór je het doorhebt, is hij er alweer.

Die stem die zegt dat het niet goed genoeg was.
Dat jij niet goed genoeg bent.

Veel mensen kennen hem.
Weinig mensen herkennen hem als een stem.

Wat is de innerlijke criticus?
De innerlijke criticus is die stem in jezelf die commentaar levert.
Oordelend. Corrigerend. Soms genadeloos.

Voor veel mensen voelt deze stem zo vertrouwd,
dat ze denken: dit ben ik.

Je bent niet je innerlijke criticus. Je hebt een innerlijke criticus.

De innerlijke criticus is geen waarheid.
Het is geen essentie.
Hij is ontstaan met een bedoeling.

Waar komt hij vandaan?
De innerlijke criticus ontwikkelt zich vaak al vroeg in ons leven.
In een omgeving waarin van alles van je verwacht werd.
Waar je leerde wat wel en niet gewenst was.
Hoe je moest zijn om “erbij te horen”.

Zijn oorspronkelijke taak is eenvoudig en diep menselijk:
je behoeden voor afwijzing, schaamte en pijn.
Niet uit hardheid, maar uit bescherming.

Wat doet de innerlijke criticus met ons?
Wat begint als bescherming,
kan langzaam een gevangenis worden.

De innerlijke criticus is nooit tevreden.
Hoe hard je ook je best doet.

Hij vergroot fouten uit.
Zet ‘moeten’ tegenover ‘falen’.
En maakt groei ingewikkeld.

Bewustzijn als kantelpunt
Het keerpunt zit niet in het wegduwen van die stem.
En ook niet in het bestrijden ervan.
Het begint bij herkennen.

Op het moment dat je merkt:
dit is mijn innerlijke criticus die spreekt
ontstaat er ruimte.

En hoe ga je ermee om?
Luister ernaar zonder op te volgen wat hij zegt.
Benoem voor jezelf wat er gebeurt.
Vertraag. Neem pauze. Rust.
Wees nieuwsgierig in plaats van streng.

Tot slot
De innerlijke criticus vertelt je niet wie je bent.
Hij vertelt iets over wat je ooit nodig had, maar wat je nu niet meer dient.

Reflectievraag:
Wanneer hoorde jij je innerlijke criticus voor het laatst?